Machineveiligheid in de natte infra sector

Op het eerste gezicht zou je kunnen denken aan een bouwwerk, maar deze ‘kunstwerken’ hebben ook bewegende delen, een aandrijving en een toepassing. Daardoor valt het ineens binnen de definitie van een machine volgens de Machinerichtlijn. En met die definitie kan er verschillende regelgeving van toepassing zijn, zoals de Verordening bouwproducten, het Bouwbesluit en de Machinerichtlijn. Hoe ga je daarmee om? 

Als je enigszins bekend bent met de Machinerichtlijn en CE markering voel je de bui al hangen: nieuwe natte beweegbare kunstwerken moeten dus voorzien worden van een CE markering. Dat geldt ook voor de bestaande ‘collectie’: deze natte beweegbare kunstwerken die bijvoorbeeld met een renovatie zodanig worden gewijzigd dat deze als nieuw moeten worden beschouwd, moeten (opnieuw) worden voorzien van een CE markering. Ook als deze voor 1 januari 1995 in bedrijf zijn genomen. 

Aandachtspunten waar je niet omheen kun(s)t 

In het proces naar CE-markering gelden bij natte beweegbare kunstwerken een aantal specifieke aandachtspunten: 

1. Vaststellen van machinegrenzen: Bij het vaststellen van de grenzen van de machine is het van belang om de grenzen zo dicht mogelijk om de machine-gerelateerde delen heen te leggen. Zo kan de verschillende regelgeving op de juiste onderdelen van het kunstwerk worden toegepast. In sommige gevallen is er sprake van een overlap tussen het bouwwerk en de machine (bijvoorbeeld in het geval van toegangsmiddelen, bedoeld voor het bereikbaar maken van machinedelen).
2. CE markering voor complexen bestaande uit meerdere natte infra kunstwerken: Een complex kan uit meerdere natte infra kunstwerken bestaan. Bij de keuze voor bijvoorbeeld één CE markering voor het gehele complex of één CE markering per kunstwerk is het van belang om de visie op het toekomstig beheer mee te nemen. Vaak is het in het belang van een beheerder om één kunstwerk binnen een complex te kunnen renoveren (en daardoor opnieuw CE te markeren), zonder afbreuk te doen aan de CE-markering van de overige kunstwerken.
3. Toepassing van geharmoniseerde normen: Het tijdens een CE traject onvoorwaardelijk toepassen van geharmoniseerde normen is door het bestaande ontwerp vaak onrealistisch.

Kader Group heeft een zeer uitgebreide domeinkennis op het gebied van natte beweegbare kunstwerken. Voorbeelden van objecten en projecten waarbij we onze expertise hebben ingezet zijn de Oosterscheldekering, MOBZ (renovatie en afstandsbediening objecten Zeeland), Sluizen en stuwen in de Maas en diverse typen beweegbare (spoor)bruggen van Groningen tot Zeeuws Vlaanderen. In deze projecten hebben we veel kennis en ervaring opgedaan rond bovenstaande aandachtspunten en op het gebied van elektromechanische- en hydraulische aandrijvingen, (veiligheids-)besturingssystemen, bediening (inclusief bediening op afstand vanuit bediencentrales) en specifieke risico’s voor de diverse gebruikers van de verschillende natte bewegende kunstwerken. Daarnaast zijn we bekend met ontwerpprocessen die vaak zijn gebaseerd op Systems Engineering, waarbij verificatie en validatie van essentieel belang is. Vanwege deze specifieke domeinkennis hebben onze machineveiligheidsconsultants zitting in de normcommissies voor bruggen (NEN 6787-1) en sluizen (NEN 6787-2). 

Waar Kader Group je mee kan helpen 

Onze opdrachtgevers zijn voornamelijk Rijkswaterstaat, provincies, gemeenten, aannemers en ingenieursbureaus. Kort samengevat kun je ons inschakelen in alle fasen van het ontwerpproces, voor veel verschillende machineveiligheidsvraagstukken. Voorbeelden van deze werkzaamheden zijn: 

• Het initieel vaststellen van activiteiten om conformiteit met de essentiële veiligheids- en gezondheidseisen te bereiken, door uitvoeren van initiële risicobeoordeling - al dan niet gecombineerd met een analyse van het bestaande technisch dossier; 
• Het ondersteunen van de beheerder in zijn zorgplicht door op bestaande machines in de gebruiksfase risicobeoordelingen in het kader van de Richtlijn Arbeidsmiddelen uit te voeren en te adviseren over praktische risicoreducerende maatregelen; 
• Het analyseren van wijzigingen in bestaande kunstwerken: zijn deze wel of niet substantieel? 
• Het adviseren over de rol van de fabrikant tijdens een CE traject; 
• Het adviseren over het definiëren van samenstellen binnen een complex, waarbij naast regelgeving in het kader van de Machinerichtlijn het belang van toekomstig van beheer een grote rol speelt; 
• Het integreren van activiteiten om te komen tot CE-markering in een integraal ontwerpproces. Op deze manier wordt het aspect Machineveiligheid (waaronder Functionele veiligheid) vanaf het begin van het ontwerp en al in de planfase integraal meegenomen in het ontwerpproces. We hebben ruime ervaring in het opstellen van Machineveiligheidsplannen en Functionele veiligheidsplannen; 
• Het adviseren bij het nemen van (integrale) ontwerpbeslissingen. Vanuit onze expertise zijn we in staat mee te denken in het ontwerp, waarbij we conformiteit met de essentiële veiligheids- en gezondheidseisen van de Machinerichtlijn bewaken; 
• Risicobeoordeling en de diverse iteratieslagen die tijdens het ontwerpproces plaats dienen te vinden; 
• Verificatie en validatie (zijn beheersmaatregelen uit de risicobeoordeling aantoonbaar in het ontwerp meegenomen?); 
• Specificatie, ontwerp, verificatie en validatie van veiligheidsfuncties volgens de EN-IEC 62061 (SIL-norm); 
• Opstellen van testprotocollen en uitvoeren van testen voor veiligheidsgerelateerde besturing (FAT, iFAT, SAT, iSAT en SIT). 

Naast deze advieswerkzaamheden verzorgen we verschillende trainingen op het gebied van Machineveiligheid en Functionele veiligheid. Je kunt deze zowel in-company als via de open inschrijving volgen. Daarnaast verzorgen we een ééndaagse training op het gebied van de NEN 6787, waarbij een praktische invulling van het CE traject voor beweegbare bruggen uiteen wordt gezet.