ISO 14001 certificering voor duurzaam milieumanagement

Met een ISO 14001 certificaat toont de organisatie aan dat ze aan alle eisen van de norm voldoet, en dat er daarmee dus het vermoeden bestaat van het voldoen aan wettelijke en andere eisen. Hiermee kan het certificaat als waardevol communicatiemiddel dienen voor stakeholders. Zij zijn geïnteresseerd in de milieuprestaties van de organisatie en daarmee dus ook in het certificaat.

Hoofdstuk 6 heeft veel impact op de rest van het proces. Dit hoofdstuk gaat namelijk over planning. Zaken die hier aan bod komen zijn: de risico’s uit hoofdstuk 4, de belangrijkste milieuaspecten en de compliance doelstellingen. Dit geheel zal uiteindelijk zorgen voor een milieuaspectenregister. Het is belangrijk om niet te vergeten dat er naast de doelstellingen ook taakstellingen worden geformuleerd, zodat betrokkenen binnen de organisatie weten wat ze moeten doen om de doelstellingen te behalen.

Het volgende hoofdstuk, hoofdstuk 7, heeft betrekking op ondersteuning. Hiermee wordt bedoeld dat er voldoende middelen beschikbaar zijn. Hierbij moet, naast de aanwezigheid van machines, meetmiddelen, hardware, ed., worden gedacht aan: de beschikbaarheid van de juiste competenties van medewerkers, bewustwording van het personeel, de beschikbaarheid van effectieve communicatie en gedocumenteerde informatie.

Nu er vastgesteld is welke middelen en competenties er nodig en beschikbaar zijn, moet dit op de juiste manier worden uitgevoerd. Deze uitvoering komt aan bod in hoofdstuk 8. De eisen die gesteld worden, zijn verdeeld over een tweetal hoofdonderwerpen: 1. operationele planning en beheersing en 2. voorbereiden en reageren op noodsituaties.

In hoofdstuk 9 is het tijd voor de evaluatie van de prestaties van het milieumanagementsysteem. Hier zijn drie items het belangrijkst: compliance (voldoen aan relevante wet- en regelgeving), interne audit (periodiek evalueren of het milieumanagementsysteem nog aan alle eisen voldoet van de norm, de wettelijke eisen en de eisen van stakeholders) en directiebeoordeling (beoordeling door de directie op de effectieve werking van het milieumanagementsysteem).

De ISO 14001 norm sluit af met hoofdstuk 10, verbetering. In dit hoofdstuk komen eisen aan bod die nodig zijn om de effectiviteit van het systeem en de milieuprestaties te verbeteren. Er moet gereageerd worden op afwijkingen en de consequenties hiervan moeten aangepakt worden. Eventueel dienen er maatregelen te worden getroffen om te afwijking een volgende keer te voorkomen. Ook komt het punt continue verbetering aan bod. De geschiktheid, toereikendheid en doeltreffendheid van het systeem dient continue verbeterd te worden. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde PDCA-cyclus. De hoofdstukken 4 t/m 6 van de ISO 14001 norm kunnen gezien worden als ‘Plan’, hoofdstukken 7 en 8 als ‘Do’, hoofdstuk 9 als ‘Check’ en hoofdstuk 10 als ‘Act’. Op deze manier voorziet de norm in een planmatige, continue manier van verbeteren.

De ISO 14001 norm is onderdeel van de ISO-14000 serie. Deze serie biedt praktische hulpmiddelen voor een organisatie die meer wil doen dan alleen maar voldoen aan de wet- en regelgeving. De norm is dan ook bedoeld voor bedrijven die begrijpen dat het investeren in een duurzamer beleid en het implementeren van een systematische aanpak van milieuaspecten in het bedrijf, zichzelf op den duur terugverdient. Voorbeelden hiervan zijn: verminderen van kosten van afvalverwijdering, besparen in energie en andere grondstoffen, verbeteren van het imago, betere relaties met overheden en nieuwe marktkansen.  De ISO 14001 norm is vaak onderdeel van aanbestedingscriteria.

Steeds meer bedrijven kiezen voor een aanpak waarbij de milieuaspecten van de bedrijfsvoering meer aandacht krijgen. Dit komt voornamelijk door de toenemende aandacht van externe partijen (stakeholders) op milieuprestaties van het bedrijf. Stakeholders hebben steeds meer eisen en wensen op het gebied van milieu en dus zal een bedrijf hier rekening mee moeten houden als ze op de lange termijn bestaansrecht willen hebben.

De ISO 14004 is ook een onderdeel van de ISO 14000-serie. In tegenstelling tot de ISO 14001 norm, die alleen beschrijft aan welke eisen het managementsysteem moet voldoen (het wat), geeft de ISO 14004 aanwijzingen over hoe er het beste invulling gegeven kan worden aan deze eisen. Zo wordt er aangegeven hoe er aan het begin van het traject een initiële milieubeoordeling uitgevoerd kan worden. Hiermee krijgt de organisatie inzicht in de huidige situatie en kunnen ze antwoord geven op vragen zoals: ‘wat zijn de belangrijkste milieu punten?’ en: ‘welke wet- en regelgeving is op mijn organisatie van toepassing?’ Ook geeft de ISO 14004 een stapsgewijze aanpak voor het identificeren en evalueren van de milieuaspecten.