Wat is de Vergewisplicht?

Elke werknemer moet gezond en veilig kunnen werken. Niet alleen werkgevers, maar ook opdrachtgevers hebben wettelijke verplichtingen op dit vlak. Een benadeelde werknemer kan een opdrachtgever – in elke sector – dan ook aanspreken op de arbeidsomstandigheden. Dat recht is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek.

De Arbo-verplichtingen voor werkgevers zijn vastgelegd in de Arbowet:

• Elke werkgever heeft een zorgplicht voor zijn werknemers;
• Elke werkgever moet de veiligheidsrisico’s voor zijn werknemers inventariseren en evalueren;
• Elke werkgever legt de risico’s vast in de RI&E;
• Elke werkgever moet voorlichting en onderricht geven over veiligheidsrisico’s en maatregelen.

Dit betekent onder andere dat gecontroleerd moet worden of:

• risico’s correct zijn geïnventariseerd en beoordeeld;
• maatregelen passend en uitvoerbaar zijn;
• medewerkers voldoende instructie en toezicht krijgen;
• gebruikte arbeidsmiddelen veilig zijn;
• externe deskundigen hun werkzaamheden zorgvuldig uitvoeren,

Kortom, vaststellen of gemaakte afspraken ook daadwerkelijk worden nageleefd.

De vergewisplicht speelt een belangrijke rol bij onder meer:

• het Veiligheids en Gezondheidsplan (V&G plan) bij tijdelijk werkplekken, zoals bij bouwprojecten
• de RI&E en de project-RI&E
• werkzaamheden door aannemers en contractors (opdrachtnemers);
• toezicht op veilig werken.

De vergewisplicht draagt daarmee bij aan het voorkomen van arbeidsongevallen, beroepsziekten en overbelasting door ervoor te zorgen dat veiligheidsmaatregelen niet uitsluitend op papier bestaan, maar ook effectief zijn in de dagelijkse praktijk.

Vergewisplicht in de bouw & installatie

In het Arbobesluit staan specifieke verplichtingen voor opdrachtgevers in de bouw. Als opdrachtgever moet je ervoor zorgen dat de werkgevers op de bouwplaats hun verplichtingen kunnen nakomen. Dit begint al vroeg in het proces; in de ontwerpfase doe je het belangrijke voorwerk. Hoe beter de basis die je dan legt, hoe veiliger het werk kan worden uitgevoerd.

Een opdrachtgever mag veiligheidskundige taken, advisering of uitvoering wel uitbesteden, maar niet de eindverantwoordelijkheid voor veilig en gezond werken. Daarom moet de opdrachtgever zich actief vergewissen van de kwaliteit en toepasbaarheid van adviezen, onderzoeken en maatregelen én van de stand der techniek en wetgeving. 

Een opdrachtgever moet daarom niet alleen een V&G Plan (laten) opstellen, maar ook actief nagaan of:

• maatregelen daadwerkelijk worden toegepast;
• risico’s voldoende worden beheerst;
• en werkzaamheden veilig worden uitgevoerd.

Bij ernstige arbeidsongevallen kijkt de Nederlandse Arbeidsinspectie ook naar de vraag of de opdrachtgever daadwerkelijk heeft gecontroleerd of veiligheidsmaatregelen in de praktijk functioneerden. Alleen verwijzen naar een extern advies of een ingehuurde partij is daarbij meestal onvoldoende.

Meer weten?

Over Veiligheidsplannen

(Hier vind je alles.)