Aanname 1: "De risico's zijn vast al goed beoordeeld"

Les 1: Vertrouwen is geen risicobeheersing

Bij complexe projecten werken veel partijen samen. Iedere partij brengt eigen expertise, ervaring en verantwoordelijkheden mee. Om efficiënt te kunnen samenwerken, vertrouwen partijen op elkaars vakmanschap. Dat is logisch en noodzakelijk. Toch laat het onderzoek naar het hijsongeval in Lochem zien dat vertrouwen ook een keerzijde heeft.

Uit het onderzoek blijkt dat betrokken partijen vertrouwden op elkaars deskundigheid en op ervaringen uit eerdere projecten. Daardoor werd onvoldoende kritisch gekeken naar de projectspecifieke risico's van deze hijs- en montageoperatie. Niet omdat veiligheid geen prioriteit had, maar omdat er onvoldoende gezamenlijke controle plaatsvond op de onderliggende aannames.

Hierdoor ontstond een situatie waarin verschillende partijen ervan uitgingen dat belangrijke risico's al waren onderzocht. Juist daardoor bleven cruciale vragen onbeantwoord.

Deze situatie komt vaker voor dan we denken

In vrijwel iedere organisatie bestaat het risico dat verantwoordelijkheden impliciet worden overgedragen. Niet formeel, maar in de praktijk. Mensen gaan ervan uit dat een ander een risico al heeft beoordeeld, terwijl die ander precies hetzelfde denkt.

Veiligheid vraagt daarom meer dan vertrouwen alleen. Veiligheid vraagt om actieve verificatie. Om het stellen van vragen. Om het toetsen van aannames. En vooral om het gezamenlijk bespreken van risico's voordat het werk begint. De belangrijkste les uit Lochem is dat vertrouwen een belangrijke basis vormt voor samenwerking, maar nooit een vervanging mag worden voor risicobeheersing.

Wat kunnen we hiervan leren?

  • Stel aannames expliciet ter discussie.
  • Toets risicoanalyses van elkaar.
  • Betrek alle partijen actief bij de beoordeling van risico's.

Reflectievraag

Welke risico's gaan wij als projectteam mogelijk niet meer kritisch bespreken omdat we ervan uitgaan dat iemand anders ze al heeft beoordeeld?

 

Meer weten?

Over Veiligheidsplannen

(Hier vind je alles.)