Geluidsschade voorkomen
Geluidsmeting laten uitvoeren
Geluid bestaat uit luchtdrukverschillen die onze oren omzetten tot dat wat we horen. Als het geluidsniveau boven 80 decibel (dB) uitkomt, is het schadelijk. Dit niveau komt bijvoorbeeld voor in fabrieken met luide machines en op plekken met veel gemotoriseerde voertuigen.
Blootstelling aan schadelijk geluid kan gehoorschade veroorzaken. Dit is onherstelbaar en kan de kwaliteit van leven verminderen. Blootstelling aan schadelijk geluid kan ook zorgen voor lawaaidoofheid, slecht slapen, oververmoeidheid, concentratieverlies en voortdurende ruis of gesis (tinnitus). Bovendien kan schadelijk geluid indirect zorgen voor een hoge bloeddruk, dementie en geboorteafwijkingen.
Wat is een geluidsmeting?
Geluid bestaat uit luchtdrukverschillen die onze oren waarnemen. Een geluidsmeting meet deze drukverschillen in decibel (dB) om te bepalen hoe luid het geluid is. Bij een geluidsmeting wordt gebruikgemaakt van gespecialiseerde, gekalibreerde apparatuur. Er zijn twee veelgebruikte meetmethoden:
- Persoonlijke blootstellingsmeting: Via een kleine meter die een medewerker draagt, meet je de daadwerkelijke blootstelling tijdens werktijd.
- Handmeter: Deze wordt op vaste plekken ingezet om het geluidsniveau van machines of werkplekken te bepalen.
Met deze metingen kun je vaststellen of het geluidsniveau binnen veilige grenzen blijft.
Wanneer is een geluidsmeting verplicht?
Volgens de Arbowet en de Nederlandse Arbeidsinspectie moeten werkgevers de blootstelling aan schadelijk geluid in kaart brengen en zo nodig maatregelen treffen. Dit geldt vooral wanneer het geluidsniveau:
- 80 dB(A) of hoger is: hier moet informatie en voorlichting worden gegeven en gehoorbescherming beschikbaar gesteld;
- 85 dB(A) of hoger is: hier is het verplicht om gehoorbescherming te dragen;
- 87 dB(A) of hoger is: dit is de maximale toegestane blootstelling, ook met bescherming.
Daarnaast geldt een piekgeluid-grens van 140 dB(C). Risico’s op schadelijk geluid komen vooral voor in sectoren zoals bouw, industrie, transport en landbouw.
Maatregelen tegen blootstelling aan geluid
Onze geluidsdeskundigen zorgen dat jullie voldoen aan de eisen. Zij onderzoeken met een geluidsmeting of geluid schadelijk is. Een meting vindt plaats met gekalibreerde apparatuur om de betrouwbaarheid te waarborgen. Zij gebruiken een persoonlijke meter of een handmeter.
Om de daadwerkelijke blootstelling aan geluid van een persoon vast te stellen wordt een persoonlijke meter aan een medewerker vastgemaakt. Een handmeter meet het geluidsniveau op vaste plekken, en wordt bijvoorbeeld gebruikt bij het bepalen van het geluidsniveau dat een machine produceert.
Voldoen aan de eisen rondom geluid
Volgens wet- en regelgeving moeten organisaties de blootstelling aan geluid in kaart brengen en indien nodig maatregelen treffen om blootstelling aan schadelijk geluid te beheersen. De Nederlandse Arbeidsinspectie kan organisaties die hier niet aan voldoen een boete opleggen of zelfs bedrijfsprocessen stilleggen.
Geluidsmetingen laten uitvoeren?
Onze geluidsdeskundigen ondersteunen je graag bij geluidsmetingen die voldoen aan de gestelde eisen. Meer hierover weten? Neem dan contact met ons op.
Klantverhalen
12/09/2021
Arbeidshygiënisch meetprogramma voor opdrachtgever in farmaceutische industrie
11/10/2021
Veiligheidstraject beloond met certificering op trede 3 van de veiligheidsladder
Wat is gevaarlijk geluid?
Schadelijk geluid en hinderlijk geluid vormen binnen de arbeidsveiligheid een belangrijk risico voor de gezondheid en veiligheid van werknemers. Niet alleen de sterkte van het geluid (in decibel), maar ook de toonhoogte, duur en aard van het geluid spelen een rol bij de mate van schadelijkheid.
Hoge en scherpe tonen kunnen sneller leiden tot irritatie en gehoorschade, terwijl harde geluiden vanaf 80 dB al risico’s met zich meebrengen. Bij langdurige blootstelling aan geluid boven 85 dB kan blijvende gehoorschade optreden. Kortdurende, zeer harde geluiden (impulsgeluid), zoals explosies of hamerslagen, kunnen zelfs direct schade veroorzaken.
Gevolgen van blootstelling aan geluid zijn fysiek en mentaal
Fysieke schade omvat gehoorverlies en tinnitus, terwijl mentale effecten bestaan uit stress, vermoeidheid en concentratieproblemen. Daarnaast verhoogt geluid het risico op arbeidsongevallen doordat communicatie wordt bemoeilijkt en waarschuwingssignalen minder goed hoorbaar zijn.
Risico’s ontstaan vooral in sectoren zoals bouw, industrie, transport en landbouw. Bovendien kan geluid extra schadelijk zijn in combinatie met andere blootstellingsfactoren, zoals chemische stoffen, trillingen en hoge werkdruk.
Volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie gelden de volgende grenswaarden: vanaf 80 dB moeten maatregelen overwogen worden, bij 85 dB is gehoorbescherming verplicht en 87 dB is de maximale toegestane blootstelling. Voor piekgeluiden geldt een grens van 140 dB.
Toonhoogte (frequentie)
Wat is het?
De hoogte van het geluid (lage brom vs. hoge pieptoon).
Wanneer risico?
- Hoge, scherpe tonen (bijv. slijptol, piepende machines)
- Geluiden die moeilijk te negeren zijn
Schade
- Sneller gehoorschade bij hoge frequenties
- Irritatie, stress en vermoeidheid
- Verminderde concentratie → kans op ongevallen
Voor wie?
- Machineoperators
- Technici
- Mensen in productieomgevingen
Hard geluid (geluidsniveau)
Wat is het?
De sterkte van geluid, gemeten in decibel (dB).
Wanneer risico?
- Vanaf ±80 dB begint risico
- Boven 85 dB: schadelijk bij langdurige blootstelling
- 100 dB: direct gevaarlijk
Schade
- Gehoorverlies (blijvend)
- Tinnitus (oorsuizen)
- Communicatieproblemen → onveilige situaties
Voor wie?
- Bouwvakkers
- Industrie- en fabrieksarbeiders
- Luchthavenpersoneel
Kortdurend geluid (impulsgeluid)
Wat is het?
Plotselinge, korte maar zeer harde geluiden.
Voorbeelden
- Explosies
- Hamerslagen op metaal
- Schietgeluid
Wanneer risico?
- Al bij één blootstelling >120–140 dB
Schade
- Directe gehoorbeschadiging
- Trommelvliesbeschadiging
- Schrikreacties → verhoogde kans op ongelukken
Voor wie?
- Bouwsector
- Defensie/politie
- Metaalbewerking
Langdurig geluid
Wat is het?
Constante blootstelling aan geluid over langere tijd.
Wanneer risico?
- Dagelijks werken in lawaaiige omgeving (>80 dB)
- Urenlange blootstelling zonder bescherming
Schade
- Geleidelijke gehoorschade
- Chronische stress
- Vermoeidheid en burn-out klachten
- Verminderde productiviteit
Voor wie?
- Fabrieksarbeiders
- Callcenter-medewerkers (mentale belasting)
- Transportsector
In welke situaties ontstaan risico’s?
- Werken met machines of gereedschap
- Bouwplaatsen en industrie
- Luchthavens en transport
- Evenementen en horeca
- Landbouw (tractoren, installaties)
Waaruit bestaat de schade?
Fysiek:
- Gehoorverlies (tijdelijk of permanent)
- Tinnitus
- Hart- en vaatproblemen
Mentaal:
- Stress en irritatie
- Vermoeidheid
- Concentratieverlies
Veiligheid:
- Slechter communiceren
- Waarschuwingssignalen niet horen
- Meer kans op arbeidsongevallen
Voor wie is dit relevant?
- Werknemers in lawaaiige beroepen
- Werkgevers (verantwoordelijk voor veilige werkomgeving)
- Arbo-professionals en preventiemedewerkers
Risico’s van geluid i.c.m. andere blootstelling
Geluid kan extra gevaarlijk zijn in combinatie met:
- Chemische stoffen (bijv. oplosmiddelen)
→ versterken gehoorschade - Trillingen (machines, voertuigen)
→ extra belasting voor lichaam en stress - Hoge werkdruk / stress
→ verhoogde vermoeidheid en fouten - Slechte communicatie / PBM niet dragen
→ verhoogd ongevalsrisico
Maximale dB volgens Arbeidsinspectie
- 80 dB(A) → ondergrens: voorlichting + gehoorbescherming beschikbaar
- 85 dB(A) → bovengrens: gehoorbescherming verplicht
- 87 dB(A) → absolute grens (incl. bescherming) → mag niet overschreden worden
Piekgeluid (impuls):
- 140 dB(C) = maximale piekgrens
Overzichtstabel
|
Aspect |
Wanneer risico? |
Schade |
Voor wie? |
|
Toonhoogte |
Hoge, scherpe tonen |
Irritatie, gehoorschade |
Technici, operators |
|
Hard geluid |
>80 dB (risico), >85 dB (gevaarlijk) |
Gehoorverlies, tinnitus |
Bouw, industrie, luchthaven |
|
Kortdurend geluid |
Piekgeluid >120–140 dB |
Directe gehoorschade |
Bouw, defensie, metaalbewerking |
|
Langdurig geluid |
Uren/dagen blootstelling >80 dB |
Chronische schade, stress |
Fabriek, transport, productie |
Combinatie met andere risico’s
|
Combinatie |
Extra risico |
|
Geluid + chemische stoffen |
Snellere gehoorschade |
|
Geluid + trillingen |
Extra lichamelijke belasting |
|
Geluid + stress |
Meer fouten en ongevallen |
|
Geluid + slechte communicatie |
Verhoogd veiligheidsrisico |
Grenswaarden (volgens de Arbeidsinspectie)
|
Niveau |
Betekenis |
|
80 dB(A) |
Ondergrens – voorlichting + bescherming aanbieden |
|
85 dB(A) |
Bescherming verplicht |
|
87 dB(A) |
Maximale blootstelling (mag niet overschreden worden) |
|
140 dB(C) |
Maximale piekgeluid grens |
Persoonlijk
Innovatief
Pragmatisch
