Waarom veiligheidscultuur 'chefsache' is

Integrale veiligheid voorbij stalen neuzen

Binnen de bouw en infra wordt bij veiligheid vaak als eerste gedacht aan de arbotechnische of fysieke invulling. Maar ook als iedereen op de werkvloer veiligheidsschoenen draagt en de collega's op kantoor aan verstelbare bureaus werken, ben je er nog niet. Voor het creëren van een veilige organisatiecultuur zijn de sociale en psychologische aspecten net zo belangrijk. Als je mensen zichzelf niet durven zijn bij hun collega's, of gemaakte fouten bijvoorbeeld niet durven toe te geven uit angst voor negatieve consequenties, heb je als organisatie nog een flinke weg te gaan.

Voorbeeldgedrag maakt het verschil

Een robuuste veiligheidscultuur heeft alles te maken met gedrag en cultuur, op alle niveaus van de organisatie. Het is voor iedereen belangrijk zich bewust te zijn van de eigen bijdrage aan het geheel. Zeker de houding van directie en management is op dit vlak van cruciaal belang; zowel in de mate waarin je het belang van een integrale veiligheidscultuur zichtbaar omarmt als in hoe je dit intern en extern doorlopend uitdraagt.

Actief leiderschap bevordert niet alleen de naleving van veiligheidsprotocollen, maar stimuleert ook een cultuur waarin medewerkers zich gesteund en gemotiveerd voelen om proactief bij te dragen aan een veilige en gezonde werkomgeving. Met andere woorden: goed voorbeeld doet volgen. De weg naar een betere veiligheidscultuur kan alleen top-down plaatsvinden.

Voordelen van integrale veiligheidscultuur

Een goed geborgde integrale veiligheidscultuur op de werkvloer biedt tal van voordelen. Denk bijvoorbeeld aan verbeterde productiviteit en minder ziekteverzuim door ongevallen of blessures. Dit heeft uiteraard ook financiële gevolgen.

Nog belangrijker: een veilige werkomgeving bevordert de werknemerstevredenheid. De proactieve betrokkenheid die je uitstraalt, heeft bovendien een positief effect op je werkgeversimago. Daardoor zullen je mensen minder snel op zoek gaan naar een andere baan. In deze krappe arbeidsmarkt geen overbodige luxe!

En last, but not least: in een omgeving waarin mensen zich veilig voelen om suggesties voor verbeteringen aan te dragen, is meer ruimte voor innovatie en kwaliteitsverbetering.

Checks voor borging van veiligheidscultuur

Vraag je je af of de veiligheidscultuur in jouw organisatie goed geborgd is? Dan kun je jezelf ter controle een aantal checkvragen stellen.

• Is er een gedragscode opgesteld waarin expliciet staat hoe collega's met elkaar omgaan? En kennen de medewerkers deze ook?
• Durven mensen zich te uiten zonder angst voor represailles, mocht er sprake zijn van een minder veilige of ongezonde situatie? Zie je bij een werkoverleg bijvoorbeeld vaker collega's met de ogen draaien of zuchten, of zwijgen ze terwijl er bij de koffieautomaat nadien juist veel gezegd wordt?
• Is er een onafhankelijke vertrouwenspersoon bij wie mensen terechtkunnen met zorgen of meldingen?
• Wordt er regelmatig over veiligheid gesproken en worden daarbij medewerkers van diverse organisatieniveaus gehoord?

Bovenstaande checkvragen zijn zowel voor leidinggevenden als voor uitvoerend personeel van belang. Werknemers moeten zich vrij voelen in hun besluit om veilig te handelen, maar het management moet ook de ruimte hebben om actief de veiligheid te bevorderen.

Safety Culture Ladder

Om integrale veiligheid goed in je organisatie te kunnen borgen, zul je jullie eigen cultuur tot in detail moeten begrijpen. Richt je daarbij op gedragsaspecten, leiderschap en betrokkenheid, op alle niveaus van de organisatie.

Vind je dit lastig? Onze experts kunnen je ondersteunen bij het op de kaart zetten van een veiligheidscultuur binnen jouw organisatie, bijvoorbeeld door het aanbieden van coaching en training. De Safety Culture Ladder 2.0 kan hierbij een instrument zijn.

Veiligheidscultuur verbeteren?

Wil je meer weten over het verbeteren van Veiligheidscultuur met een RI&E?

Veiligheidscultuurprogramma's