Machine Safety

Nieuwe werkinstructie van de Arbeidsinspectie: beoordelen van gewijzigde machines

Nieuwe werkinstructie

Recent is er een vervanging op de brochure ‘Zo past u uw machine veilig aan’ uit 2017‘ verschenen. Namelijk de werkinstructie ‘Beoordelen van gewijzigde machines‘.

Bij de behandeling van wijzigingen aan ‘Bijlage IV-machines’ valt op, dat de keuringsinstelling rekening moet houden met de inhoud van de werkinstructie. De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) geeft als toelichting dat de werkinstructie is bedoeld voor iedereen die met modificaties aan bestaande machines te maken heeft.

In dit artikel lees je enkele hoofdpunten die opvallen.

Nieuwe werkinstructie, oude problemen

Sinds de Machinerichtlijn 2006/42/EG in werking is getreden is er discussie over de vraag hoe je omgaat met het wijzigen van CE-gemarkeerde machines. De Machinerichtlijn (nieuwbouwregelgeving) geeft hier zelf geen uitsluitsel over, omdat deze is bedoeld voor nieuw op de markt te brengen machines. De regelgeving voor bestaande machines, de Richtlijn Arbeidsmiddelen, benoemt dit onderwerp ook niet specifiek.  

De ervaringen in de afgelopen jaren en de ontwikkelingen rondom de nieuwe Machineverordening zijn voor de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) aanleiding geweest om een aanvullende werkinstructie over dit onderwerp op te stellen.

Voor welke machines geldt de werkinstructie?

De werkinstructie maakt onderscheid tussen machines van vóór 1995 die vallen onder de Richtlijn Arbeidsmiddelen 2009/104/EG. En machines met het bouwjaar na 1995 die vallen onder de huidige Machinerichtlijn 2006/42/EG. In 1995 werd de Machinerichtlijn namelijk verplicht. De eerste categorie zijn dus ‘pre-CE’-machines, de tweede categorie betreft CE-gemarkeerde machines.

Verder kijkt de werkinstructie alvast vooruit naar de aankomende Machineverordening.

Welke informatie vind je in de werkinstructie

De werkinstructie bevat een schetsmatige weergave, die tegelijk de problematiek aangeeft: in de praktijk wordt vaak slechts een deel van het arbeidsmiddel gewijzigd.

Als deze wijziging als substantieel, of ingrijpend, wordt aangemerkt wat moet je dan met het ongewijzigde deel? In de voorstelling van NLA gaat dit zelfs om het grootste deel van het arbeidsmiddel. Hiervoor wijst de werkinstructie op de mogelijkheid om bij CE-gemarkeerde machines de bestaande conformiteitsdocumentatie te gebruiken: de gebruiksaanwijzing en de conformiteitsverklaring.

Aan de andere kant stelt de werkinstructie dat een ingrijpend gewijzigde machine voor alle drie de delen volledig moet voldoen aan de eisen van de Machinerichtlijn. In artikel 7 lid 2 wijst de Machinerichtlijn daarvoor de route via actuele geharmoniseerde normen aan; vervallen normen van vijf, tien of twintig jaar geleden leveren bij het opnieuw in de handel brengen van de gewijzigde machine geen ‘vermoeden van overeenstemming’ meer.    

De werkinstructie toont dezelfde figuur voor pre-CE machines. In de toelichting definieert NLA een substantiële wijziging (alleen) op basis van nieuwe of toegenomen gevaren, waarvoor de bestaande beschermende maatregelen niet toereikend of geschikt zijn. NLA geeft verder aan dat het arbeidsmiddel niet in zijn geheel, maar alleen voor de wijziging conform de Machinerichtlijn moet worden uitgevoerd.   

De werkinstructie gaat verder dieper in op:

  • De wettelijke grondslag en afbakening
  • Verschillende situaties als gevolg van bouwjaar
  • Verplichtingen van de fabrikant (Machinerichtlijn 2006/42/EG)
  • Verplichtingen van diegene die de wijziging uitvoert (Richtlijn Arbeidsmiddelen 2009/104/EG)
  • Verplichtingen van de fabrikant (Machineverordening)
  • Toetsbaarheid
 

Kader Machine Safety

Binnen Kader Group hebben we een specialistisch team Machine Safety dat zich richt op het adviseren en coachen van bedrijven op het onderwerp modificatie van machines. 

Naast advies bieden we trainingen op het gebied van machineveiligheid. De nieuwe werkinstructie heeft een aantal wijzigingen ten opzichte van de brochure uit 2017. We zijn bezig met het ontwikkelen van een training op dit onderwerp (gereed Q4 2022).

Geschreven door...
Dennis van Loon van Team Technical Safety

Onze Technical consultant Dennis beschikt zowel over kennis van machineveiligheid t.b.v. machinebouw als reeds in gebruik zijnde machines. Met ruim 15 jaar ervaring in de machinebouw, besturingstechniek en machineveiligheid is hij een ervaren adviseur die vanuit de praktijk kan adviseren om de actuele wet- en regelgeving praktisch toe te passen.

10 artikel(en)
  • Volg Dennis van Loon
Contact

Machineveiligheid

Kom je er zelf niet helemaal uit en heb je ondersteuning nodig? Schakel Kader in voor het opstellen van een EG-verklaring, gebruikshandleiding, typeplaatje met CE-markering, het Technisch Dossier of andere machineveiligheid gerelateerde vraagstukken.

Neem contact met ons op
Nieuwsbrief

Op de hoogte blijven

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte!

Aanmelden
Actueel

Gerelateerd nieuws

Drie Kader-experts spreken op congres Industriële Veiligheid 2026

Lees verder

OT-beveiliging: van moeten naar willen

Lees verder
12/05/2025

Kader adviseert brugbeheerders over veiligheid beweegbare bruggen: wat zijn de volgende stappen? 

Lees verder

Persoonlijk

Innovatief

Pragmatisch

Vakkundig