Inhoudsopgave
Van inzicht naar actie
Samen bouwen we aan een moderne organisatie met zes kapitalen als fundament.
Daniëlle Verstralen
PSA-specialist
Steeds meer zorgmedewerkers worden geconfronteerd met verbale agressie. Met de campagne ‘Blijf jezelf, tel even tot 11’ wil de overheid de gevolgen van agressie in de zorg een halt toeroepen. Maar in deze campagne schuilt een grotere arbo-uitdaging: de psychosociale arbeidsbelasting waar medewerkers mee kampen in de zorg én in andere cruciale sectoren in Nederland.
Verbale agressie in de zorgsector: schokkende cijfers
De cijfers liegen er niet om. Uit het Motivaction-onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn, en Sport, blijkt dat de helft (51%) van de zorg- en hulpverleners in het afgelopen jaar te maken kreeg met verbale agressie. Zorgverleners geven aan na een voorval last te hebben van angstgevoelens, slapeloosheid en stress. De gevolgen blijven vaak niet beperkt tot de professional zelf: ruim 61% van de zorg- en hulpverleners geeft aan dat andere patiënten hierdoor soms minder aandacht krijgen. Soms worden afspraken zelfs verzet of geannuleerd. Juist nu de druk in de zorgsector zó hoog is.
De onderliggende kwestie: psychosociale arbeidsbelasting
De klachten die zorgmedewerkers ervaren door verbale agressie duiden op een dieper probleem. Mentale last ervaren door agressie is een voorbeeld van psychosociale arbeidsbelasting (PSA). PSA kan het gevolg zijn van verbale agressie, maar agressie is niet de enige oorzaak. Een medewerker kan bijvoorbeeld ook een te hoge werkdruk ervaren, gepest worden op de werkvloer of zelfs geconfronteerd worden met grensoverschrijdend gedrag. De gevolgen van PSA zijn niet meteen zichtbaar en worden daardoor vaak onderschat, terwijl medewerkers behoorlijke klachten kunnen ervaren. Van vermoeidheid en spanningsklachten tot slecht functioneren of meer verzuim.
Psychosociale arbeidsbelasting vraagt om een structurele aanpak
Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) kan een grote impact hebben op het welzijn, de productiviteit en de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Risico's zoals werkdruk, agressie, intimidatie en ongewenst gedrag blijven vaak langer onzichtbaar dan fysieke veiligheidsrisico's, maar kunnen leiden tot verzuim, verminderde betrokkenheid en een onveilige werksfeer. Door PSA actief te signaleren en onderdeel te maken van het veiligheids- en gezondheidsbeleid, creëren organisaties een gezondere en veerkrachtigere werkomgeving.
Veelvoorkomende vormen van psychosociale arbeidsbelasting:
- Werkdruk en stress – een structureel hoge belasting zonder voldoende herstelmomenten.
- Pesten op de werkvloer – ongewenst gedrag dat het welzijn en functioneren van medewerkers aantast.
- Agressie en geweld – verbale of fysieke incidenten vanuit collega's, klanten of derden.
- Onvoldoende sociale steun – een gebrek aan begeleiding, erkenning of samenwerking binnen teams.
Hoe hanteer je PSA?
In deze whitepaper lees je wat PSA is, welke risico's en oorzaken er zijn en hoe je met gericht beleid en de juiste maatregelen werkt aan een gezonde, veilige en sociaal veilige werkomgeving.
Lees het whitepaper
De veiligheidsexperts van Kader komen de gevolgen van PSA ook tegen bij medewerkers die niet in de zorg werken. Psychosociale klachten komen bijvoorbeeld regelmatig voor in het onderwijs, bij de overheid en in de transportsector: precies de sectoren waar het verzuimpercentage hoger ligt dan het landelijk gemiddelde.
Herken de signalen
De veiligheidsexperts van Kader komen de gevolgen van PSA ook tegen bij medewerkers die niet in de zorg werken. Psychosociale klachten komen bijvoorbeeld regelmatig voor in het onderwijs, bij de overheid en in de transportsector: precies de sectoren waar het verzuimpercentage hoger ligt dan het landelijk gemiddelde.
Geschreven door
