f1ed62e31f9479a7c7c3f7257a8fc6110d8ffb7e

Functionele veiligheid voor de procesindustrie

Een procesinstallatie bevat vaak een of meerdere veiligheidsvoorzieningen om gevaarlijke situaties door storingen te voorkomen. Steeds vaker valt de keuze op een instrumentele veiligheidsvoorziening, omdat deze worden gezien als Best Beschikbare Techniek (BBT). Zo’n voorziening moet functioneel en betrouwbaar zijn. Safety Integrity Level (SIL) is daarbij een veel gebruikte term, waarvan de methode in de NEN-EN-IEC 61511 staat vastgelegd.

Vraag offerte aan Plan een gesprek

KaderGroup�FotografieklantcaseOuwehandBouwen&Ontwikkelen(25maart2026)V2-59 (1)

Safety Integrity Level (SIL)

Safety Integrity Level (SIL) is een internationaal erkende maatstaf om de betrouwbaarheid en veiligheid van systemen te meten. Het wordt gebruikt om aan te geven hoe goed een veiligheidssysteem in staat is om te functioneren wanneer dat nodig is, zonder te falen. SIL is onderverdeeld in vier niveaus: SIL 1 t/m SIL 4. Hoe hoger het niveau, hoe strenger de eisen aan betrouwbaarheid en risicoreductie. Het bepalen van het benodigde SIL-niveau gebeurt aan de hand van een risicoanalyse. Dit helpt bedrijven in de procesindustrie om veiligheidsmaatregelen af te stemmen op de ernst van potentiële gevaren.

In Nederland zijn er ongeveer 400 bedrijven die onder de BRZO vallen. Dit zijn bedrijven die werkzaam zijn in bijvoorbeeld de Chemische industrie of die gevaarlijke stoffen opslaan en vervoeren. Maar ook bedrijven binnen de Energiesector of de Voedingsmiddelenindustrie vallen hieronder.

Er wordt binnen BRZO een onderscheid gemaakt tussen hoge of lage drempel inrichtingen. Hiermee wordt bepaald waaraan een bedrijf moet voldoen.

Safety Instrumented Systems (SIS)

Safety Instrumented Systems (SIS) zijn elektrische, elektronische en programmeerbare elektronische systemen die je voor veiligheidstoepassingen gebruikt. De definitie van een systeem omvat de complete instrumentatiekring: van opnemer, via omvormers en rekeneenheid tot het stuurelement. Dit noemen we in de norm een Safety Instrumented Function (SIF).

Ontwerp van een instrumentele veiligheidsvoorziening

Een verkeerde toepassing van de norm in de ontwerpfase kan leiden tot een instrumentele veiligheidsvoorziening die niet doet wat het moet doen, namelijk: de installatie, personeel én de rest van de omgeving beschermen. Daarom is een kwaliteitssysteem nodig om systematische tekortkomingen te elimineren. In dit kwaliteitssysteem, ook wel Functional Safety Management (FSM) System, moet zijn vastgelegd hoe de kwaliteitsaspecten per fase worden beheerst.

Safety Requirement Specification

De norm NEN-EN-IEC 61511 vereist dat je eisen stelt aan het ontwerp, die worden gedocumenteerd in een Safety Requirement Specification (SRS). In een SRS leg je de functionele- en betrouwbaarheidseisen vast waarop het ontwerp, gebruik en onderhoud moeten worden gebaseerd. In de norm staat wat minimaal in een SRS moet staan.

Verificatie van het behaalde SIL

Na selectie van de componenten van een instrumentele veiligheidsvoorziening is controle nodig om te bepalen of het vereiste veiligheidsvoorzieningsniveau (SIL) wordt gehaald. Hiervoor vindt een analyse plaats van de minimaal benodigde fouttolerantie in de componenten (Hardware Fault Tolerance (HFT) en een controle op de aanwezigheid van SC-claims van de verschillende betrokken partijen. Bijvoorbeeld fabrikanten en leveranciers van componenten, integrators en softwarebouwers.

Overige betrokken partijen, waaronder EPC-contractors, eindgebruikers en onderhoudsfirma’s, moeten kunnen aantonen dat zij een FSM-systeem hebben om de instrumentele veiligheidsvoorziening minimaal op het vereiste niveau te kunnen installeren, gebruiken en onderhouden.