Nieuws van Kader

Kijkje in de keuken: Onderzoek CE-conformiteit Oosterscheldekering

Geschreven door Dionne Broere | Mar 25, 2022, 12:00:00 AM

Tussen Schouwen-Duiveland en Noord-Beverland ligt de Oosterscheldekering, die sinds 1986 in bedrijf is. De stormvloedkering bestaat uit een vast (permanent waterkerend) deel en een afsluitbaar deel. Een bekend voorbeeld van één van de permanent waterkerende delen is Neeltje Jans. Hierop is o.a. het bediengebouw van de kering voorzien. De afsluitbare delen kunnen worden afgesloten met hydraulisch aangedreven schuiven. Bij een te hoge waterstand wordt de kering te allen tijde automatisch door het Noodsluitsysteem (NSS) gesloten. Voor het Noodsluitsysteem automatisch ingrijpt, krijgt de bediener echter al een melding en zal deze kering gecontroleerd afsluiten. 

In verband met toekomstige onderhouds- en renovatieprojecten wil Rijkswaterstaat inzicht krijgen in: 

  1. Wat nodig is om de Oosterscheldekering in conformiteit te brengen met de Machinerichtlijn. Deze informatie is van belang voor planvorming voor toekomstige projecten en het beheersen van risico’s in de huidige situatie; 
  2. Hoeverre de reeds in het verleden uitgevoerde of geplande toekomstige wijzigingen ’substantieel’ zijn. Dat houdt in dat de wijzigingen van dien aard zijn dat de kering als een nieuwe machine moet worden beschouwd en in overeenstemming met de Machinerichtlijn gebracht moet worden (CE-markering). 

Informatie verzamelen voor de analyses 

In opdracht van Rijkswaterstaat voerde Kader Group een onderzoek uit waarmee invulling is gegeven aan bovenstaande vraagstukken. We hebben de benodigde informatie ingewonnen door analyse van het technisch dossier, objectbezoek en interviews met verschillende kennisdragers van de relevante technische installaties. Tijdens het objectbezoek kregen we een beeld van de grenzen van de machine, gevaren voor gebruikers en in hoeverre de Oosterscheldekering al voldeed aan de eisen uit de Machinerichtlijn. Niet alleen de bedienlocatie werd beoordeeld, er was ook aandacht voor o.a. de elektrische, hydraulische en de werktuigbouwkundige installaties en de toegang hiertoe. Risico’s m.b.t. de (toegangswegen tot) onderhoudslocaties bleken met name te zitten in hoogteverschil, al dan niet in combinatie met snelstromend water.    

De risicoanalyse: Wat er nog moet gebeuren om aan de Machinerichtlijn te voldoen 

Om, in algemene zin, in aanmerking te komen voor CE markering, moet worden voldaan aan de essentiële veiligheids- en gezondheidseisen van de Machinerichtlijn. Om vast te stellen wat er allemaal nog moet gebeuren om zover te komen, is eerst een risicobeoordeling in het kader van de Machinerichtlijn opgesteld. In deze risicobeoordeling zijn de grenzen van de machine vastgelegd, de gevaren voor de verschillende gebruikers geïdentificeerd en de risico’s voor deze gevaren ingeschat. Om deze risico’s vervolgens terug te brengen tot een acceptabel niveau, zijn per risico beheersmaatregelen benoemd. 

Van risicobeoordeling naar checklist voor een goed overzicht 

In een checklist is vastgesteld welke essentiële veiligheids- en gezondheidseisen op de kering van toepassing zijn en of daar in de huidige situatie aan voldaan is. In de praktijk komen we bijna geen situaties tegen waarbij direct aan alles voldaan wordt. Ook bij de Oosterscheldekering is op een aantal punten geconstateerd dat niet (geheel) voldaan werd aan de eisen vanuit de Machinerichtlijn. Daarom hebben we waar nodig maatregelen geadviseerd om alsnog conformiteit te bereiken. Als een non-conformiteit gerelateerd is aan een geconstateerd risico, refereren we in de risicobeoordeling aan het betreffende risico. De checklist geeft een totaalbeeld van de non-conformiteiten en de maatregelen die genomen kunnen worden om in overeenstemmening te komen met de eisen. Als laatste stap in deze fase hebben onze adviseurs inzicht gegeven in hoeverre het huidige Technisch Dossier (TD) en de huidige gebruiksaanwijzing volledig zijn t.a.v. de eisen uit de Machinerichtlijn. 

Vaststellen of wijzigingen substantieel zijn 

Het bepalen of reeds uitgevoerde of toekomstige wijzigingen als substantieel beschouwd zouden moeten worden, vormde een belangrijk deel van deze opdracht. En nu wordt het juridisch inhoudelijk; het begrip Substantiële wijziging komt namelijk niet in de Machinerichtlijn voor. In o.a. de ‘Blue Guide’ on the implementation of EU product rules 2016 en de Guide to application of the Machinery Directive 2006/42/EC wordt het begrip wél benoemd en zijn criteria gegeven waarmee vastgesteld kan worden of een wijziging substantieel is. Ook in het document LBS kader Machineveiligheid van Rijkswaterstaat en het Arbo Informatieblad 58 worden criteria voor het bepalen van een substantiële wijziging gegeven. 

Uit deze documenten zijn de onderstaande criteria afgeleid: 

  1. Moet de machine als een nieuwe machine beschouwd worden? 
  2. Is het type, het doel, de functie of de prestatie van de machine veranderd? 
  3. Worden er door de wijziging nieuwe risico’s toegevoegd? 

De wijzigingen die we onder meer met interviews met kennisdragers in kaart hebben gebracht, zijn aan de hand van deze criteria geanalyseerd, waarna geconcludeerd is of wijzigingen wel of niet substantieel zijn. Dit onderzoek aan de Oosterscheldekering is een mooi voorbeeld van een typisch project in de Natte Infra wereld. Ons team van machineveiligheidsadviseurs voert regelmatig  projecten met vergelijkbare doelstellingen uit voor o.a. beweegbare bruggen, sluizen, stuwen en gemalen. Hele interessante projecten en objecten, waarbij naast kennis op het gebied van machineveiligheid specifieke domeinkennis op het gebied van de objecten, de installaties en de (ontwerp)processen van de opdrachtgever essentieel is.

Ben je benieuwd wat we voor jou kunnen doen op het gebied van machineveiligheid? Neem contact op met onze consultants.