Wat is LOTOTO?

LOTOTO steeds belangrijker vanwege complexere machines

Het uitvoeren van werkzaamheden of reparaties dichtbij of aan energiebronnen brengt risico's met zich mee. De machines van tegenwoordig zijn geavanceerder dan ooit, maar ook complexer. Daarom raken ze steeds meer met procesinstallaties verweven. De energiebronnen waar deze machines gebruik van maken, zoals pneumatische of hydraulische energie, bereiden zich uit over het gehele proces. Bij het uitvoeren van van werkzaamheden en reparaties kunnen er daarnaast gevaarlijke stoffen zoals stikstof, stoom of CO2 vrijkomen. Dit zijn dit vaak de momenten waarbij de meeste ongelukken gebeuren. Het gebruik van LOTOTO moet ongelukken voorkomen en verminderen. 

Wettelijke achtergrond van LOTOTO

Als fabrikant én gebruiker van procesinstallaties en machines ben je vanuit de wet verplicht om passende voorzieningen te treffen zodat onderhoudswerkzaamheden veilig kunnen worden uitgevoerd. LOTOTO is een praktische uitwerking van die verplichting: met deze procedure verzeker je dat machines en installaties zó worden ontworpen, gebruikt en onderhouden dat medewerkers niet onnodig aan risico’s worden blootgesteld tijdens onderhoud, reparaties of het verhelpen van storingen.

Relevante Europese richtlijnen in relatie tot LOTOTO

Verschillende Europese richtlijnen leggen de basis voor veilig werken met machines en energiebronnen. In relatie tot LOTOTO zijn onder andere de volgende richtlijnen relevant:

• Machinerichtlijn
  Deze richtlijn beschrijft welke maatregelen de fabrikant moet nemen vóórdat een machine in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt genomen. De machine moet zó zijn ontworpen dat hij veilig bediend, afgesteld en onderhouden kan worden.

• Richtlijn Arbeidsmiddelen
  Deze richtlijn beschrijft de eisen voor het veilig gebruiken van machines (arbeidsmiddelen). Elke machine of installatie moet bijvoorbeeld voorzien zijn van een duidelijk te identificeren voorziening om deze van de krachtbronnen los te koppelen. LOTOTO geeft hier praktische invulling aan.

• Richtlijn Drukapparatuur
  Voor drukapparatuur gelden aanvullende veiligheidseisen. Onder andere bij het afblazen van druk en het veiligstellen van leidingen is een goed ingerichte LOTOTO-procedure essentieel.

• ATEX-richtlijn
  In de richtlijn explosieveilige apparatuur wordt aanvullend ingegaan op het veilig uitvoeren van werkzaamheden in explosiegevaarlijke zones. Ook hier speelt een correcte LOTOTO-toepassing een belangrijke rol om ongecontroleerde vrijkomst van energie of stoffen te voorkomen.

De werking van LOTOTO in vijf stappen  

LOTOTO wordt uitgevoerd met behulp van een werkinstructie. In dit document rondom de procedure beschreven en worden de afspraken vastgelegd. Wie is er geautoriseerd om de procedure uit te voeren? Welke middelen gaan er gebruikt worden? En wat wordt er gedaan wanneer sleutels en dergelijke kwijtraken? In elke werkinstructie zijn in ieder geval de volgende stappen omschreven:  

1. Hoe de machine wordt afgeschakeld; 
2. Hoe restenergieën worden afgelaten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan procesleidingen onder druk. Deze worden gespoeld om blootstelling aan gevaarlijke stoffen te voorkomen; 
3. Hoe hoofdschakelaars en afsluiters worden vergrendeld (Lock Out); 
4. Hoe een tag wordt aangebracht met de juiste persoonlijke gegevens (Tag Out), zoals de datum en de reden van het onderhoud;  
5. En hoe er wordt getest of de energiebron ook daadwerkelijk is veiliggesteld (Try out); 

Het maken van een gedegen werkinstructie is nog best een opgave. Vaak wordt het document als onpraktisch en daardoor als niet werkbaar of tijdrovend gezien. Echter is het goed volgen van de werkinstructie wel belangrijk. Het risico om essentiële veiligheidsaspecten over het hoofd te zien wordt anders vergroot.  

LOTOTO als onderdeel van jouw veiligheidsbeleid

LOTOTO is niet alleen een werkinstructie aan de lijn, maar onderdeel van je bredere veiligheidsbeleid. In de LOTOTO-procedure leg je bijvoorbeeld vast:

• wie geautoriseerd is om LOTOTO uit te voeren;
• welke middelen (sloten, tags, afsluitmiddelen) gebruikt worden;
• hoe wordt omgegaan met ontbrekende of kwijtgeraakte sleutels;
• hoe je garandeert dat de afspraken in de praktijk ook echt worden gevolgd.

Door LOTOTO expliciet in beleid, procedures én werkinstructies op te nemen, verklein je de kans op menselijke fouten en zorg je dat veiligstellen van energiebronnen een vast onderdeel wordt van het dagelijks werk.

Kader helpt bij ontwikkelen van duidelijke werkinstructie

Kader kan je helpen bij LOTOTO. We zorgen ervoor dat de nieuwe instructie op praktische en werkbare manier wordt verwoord zodat hij past bij jouw manier van werken. Tijdens een eerste kennismaking bespreken we samen met jou welke documenten er op het gebied van LOTOTO al zijn opgezet en wat je ervaringen daarmee zijn. We luisteren graag naar de ervaringen van zowel de operators, verstrekkers, houders en de Technische dienst om deze mee te nemen in de procedure. Meer informatie nodig? Neem dan contact met ons op. 

Contact