Veiligheid verbeteren in de bouw

Er gebeuren nog te veel ongelukken in de bouw. De cijfers liegen er niet om: met 105 ongelukken per 100.000 banen is de bouwnijverheid één van de sectoren met de meeste ongevallen. Dat zijn niet alleen acute ongevallen zoals valgevaar, aanrijdingen met grote rijtuigen of letsel door machines. Ook langetermijnrisico’s door gevaarlijke stoffen of geluidsbelasting hebben grote gevolgen voor de gezondheid van medewerkers in de bouw. Waarom is het zo lastig om veiligheid in de bouw te verbeteren? 

Versnippering in de keten en (te) hoge werkdruk

Opdrachtgevers, vakspecialisten, uitzendkrachten, coördinatoren, meerdere aannemerpartijen: in deze wirwar van opdrachtgevende en opdrachtnemende partijen is het handhaven van bouwveiligheid een uitdaging. Met zoveel verschillende partijen worden veiligheidseisen vanuit hoog in de boom niet altijd naar de uitvoerders gecommuniceerd. Afspraken over veiligheid vertalen zich hierdoor niet goed (genoeg) naar de praktijk.  

Door de toenemende drukte in de bouwsector worden deze veilighieidsregels soms toch vergeten of overgeslagen. Denk bijvoorbeeld aan een medewerker die ‘even snel’ naar boven klimt om iets te pakken, zonder veiligheidsuitrusting. Of voorlichtingen die één keer bij aanvang worden gegeven en daarna niet meer, waardoor veiligheidsvoorschriften niet goed  worden onthouden.

Extra veiligheidsrisico's in de bouw door taal- en cultuurverschillen

Uit onderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie blijkt dat arbeidsmigranten die tijdelijk in Nederland verblijven de meeste arbeidsongevallen meemaken. De reden? Door taal- en cultuurverschillen worden instructies en waarschuwingen niet altijd goed begrepen. Ook vinden migranten - die vaak als uitzendkracht worden ingezet - het lastig om bij een leidinggevende aan te geven dat zij de regels niet goed begrijpen. Als er tijdens het proces weinig aandacht is voor de voorlichting van anderstaligen, dan brengt dat extra risico’s op de bouwplaats voor alle partijen.  

Ook minder zichtbare risico's hebben grote gevolgen

Geen tijd voor langetermijn risico's

Veel medewerkers in de bouw krijgen te maken met minder zichtbare risico’s die grote gevolgen voor de gezondheid kunnen hebben. Zoals long- of gehoorschade door langdurige blootstelling aan gevaarlijke stoffen of hoge geluidsniveaus. Wanneer de druk op de oplevering van een project hoog is, wordt er niet altijd voldoende tijd genomen voor gedegen arbeidshygiënisch onderzoek. Terwijl de oplossingen voor deze veiligheidsuitdagingen vaak in de bron zitten. 

Veiligheid vanaf het prille begin

De oplossing: tijd nemen voor preventie

Veiligheidsrisico’s moeten vanaf de ontwerpfase in het veiligheids- en gezondheidsplan (V&G-plan) opgenomen worden. Hoe eerder en grondiger de risico’s op locatie en de arbeidshygiënische strategie zijn uitgedacht, hoe efficiënter en veiliger iedereen te werk kan in de latere fasen van het project. In de voorontwerpfase kun je je bijvoorbeeld nog afvragen of een arbeidsmiddel met een hoog geluidsniveau niet vervangen kan worden voor een alternatief. Een belangrijk gezondheidsrisico (gehoorbeschadiging) kun je zo in één keer voorkomen, nog voor het project begint. Deze diensten helpen je om veiligheid in de bouw te verbeteren:

1. V&G plan ontwerpfase - Samen brengen we alle risico’s van een bouwproject in kaart, ruim voordat de werkzaamheden beginnen. Zo voldoe je aan de arborichtlijnen en elimineer je zoveel mogelijk veiligheidsrisico’s vanaf de bron. Risico’s die niet voorkomen kunnen worden, minimaliseren we met passende maatregelen volgens het STOP-principe.  
2. Verdiepend onderzoek in de RI&E - Complexe of minder zichtbare risico’s, zoals trillingen, gevaarlijke stoffen of geluidsblootstelling vragen vaak om verdiepend onderzoek. Met een verdiepende RI&E kun je ook deze risico’s opsporen en minimaliseren. 
3. BHV-plan - Met een actueel BHV-plan minimaliseer je de impact van kritische noodsituaties op de werkvloer. 
4. Project RI&E met TRA – Maak alle gevaren en risico’s en bijbehorende beheersmaatregel vanaf de start van de werkzaamheden inzichtelijk. Voor de uitvoering van risicovolle werkzaamheden is het verstandig om vooraf een Taak Risico Analyse op te stellen. 

De oplossing: veiligheidscultuur versterken 

Ook als de documentatie op orde is, gebeuren er helaas nog ongelukken. Dat komt omdat de cultuur van de organisatie(s) en het gedrag van medewerkers veel invloed hebben op de risico’s rondom een bouwproject. Het goede nieuws is dat je deze veiligheidscultuur kunt verbeteren. Met scherpe coördinatie en duidelijke afspraken versterk je het veiligheidsbewustzijn tijdens het project.  Deze diensten versterken de veiligheidscultuur op de bouwplaats:

1. V&G coördinatie - Een V&G-coördinator zorgt voor een veilige en goede samenwerking tussen werkgevers, werknemers en zelfstandigen op de projectlocatie. Met passende voorlichtingen zorgen we dat alle partijen de actuele veiligheidsvoorschriften kunnen volgen. 
2. V&G plan uitvoerfase - Door veranderende werkomstandigheden kunnen er nieuwe risico’s tijdens het project ontstaan. We houden het V&G-plan actueel, zodat je voorbereid blijft op álle risico’s tijdens het project. Van opbouw, tot uitvoering en afbouw. 
3. Safety Culture Ladder (SCL) - De SCL is ontwikkeld om het veiligheidsbewustzijn te meten binnen de organisatie. Door stappen te maken op de Ladder bouw je aan een sterke veiligheidscultuur en zorg je ervoor dat medewerkers gemotiveerd en veilig aan het werk kunnen.

Wat zijn de voordelen?

Met een gedegen veiligheidsonderzoek en scherpe coördinatie zorg je dat risico’s tijdens een bouwproject worden voorkomen of geminimaliseerd. En er zijn nog meer voordelen:  

• Efficiënter samenwerken - Duidelijke veiligheidsafspraken voorkomen discussie op de werkvloer en zorgen ervoor dat verschillende partijen - ook met taal- en cultuurverschillen - fijn kunnen samenwerken. 

• Lagere kosten: Je brengt risico’s op tijd in kaart en voorkomt hiermee ongevallen en ziekteverzuim.

• Vertrouwde werkomgeving: Medewerkers die zich veilig en vertrouwd voelen, zijn energieker, gemotiveerder en meer betrokken op de werkvloer.