Alles over de arbeidshygiënische strategie

Is een arbeidshygiënische strategie verplicht?  

Ja, het toepassen van de arbeidshygiënische strategie is verplicht. Dit volgt uit artikel 3, lid 1, sub b van de Arbowet. Hierin staat dat de arbeidshygiënische strategie leidend is voor veiligheid binnen een organisatie. De concrete invulling van wat redelijk is, wordt vaak per branche bepaald in arbocatalogi. Hierin zijn afspraken gemaakt tussen werkgevers- en werknemersorganisaties. 

De vier verschillende soorten maatregelen bij een arbeidshygiënische strategie 

De arbeidshygiënische strategie bestaat uit vier niveaus van maatregelen. Je begint bij het wegnemen van de bron van het gevaar en eindigt met het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.

1. Bronmaatregelen 

Deze maatregelen richten zich op het wegnemen of aanpassen van de bron van het gevaar. Bijvoorbeeld het aanschaffen van een minder lawaaierige machine om gehoorschade te voorkomen. Als zo’n stillere machine niet bestaat, kan het redelijkerwijs niet van een werkgever verwacht worden dat deze wordt aangeschaft. 

2. Collectieve maatregelen 

Wanneer het niet mogelijk is de bron weg te nemen, worden collectieve maatregelen genomen die het gevaar voor iedereen verminderen. Bijvoorbeeld het plaatsen van een geluidswerende omkasting rond een lawaaierige machine. Dit verlaagt het geluidsniveau voor alle medewerkers. 

3. Individuele maatregelen 

Als collectieve maatregelen onvoldoende zijn, worden individuele maatregelen toegepast. Dit kan organisatorisch zijn, zoals taakroulatie om de blootstelling aan gevaar te beperken, of technisch, zoals een geluidsdichte controlekamer waar een medewerker kan werken. 

4. Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) 

Als het gevaar niet volledig kan worden weggenomen, moeten werknemers persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken. Denk aan gehoorbescherming, veiligheidsbrillen of helmen.

Wat is het redelijkerwijs-principe binnen de arbeidshygiënische strategie? 

Het redelijkerwijs-principe houdt in dat een werkgever niet verplicht is om maatregelen te nemen die redelijkerwijs niet van hem verwacht kunnen worden. Het is bijvoorbeeld niet redelijk om te eisen dat een werkgever een apparaat aanschaft dat niet bestaat. Dit principe zorgt voor een praktische en haalbare toepassing van de arbeidshygiënische strategie. 

Voorbeelden van een arbeidshygiënische 
strategie

Hoe ziet een arbeidshygiënische strategie er dan in de praktijk uit? Twee voorbeelden voor een strategie (op hoofdlijnen) voor gevaarlijke stoffen en werken op hoogte.

Gevaarlijke stoffen 

• Bronmaatregel: Vervang een gevaarlijke stof door een minder schadelijke variant (indien mogelijk). 

• Collectieve maatregel: Zorg voor afzuiging of ventilatie om blootstelling aan stoffen te beperken. 

• Individuele maatregel: Organiseer werktijden zo dat medewerkers niet te lang aan de stof worden blootgesteld. 

• Persoonlijke beschermingsmiddelen: Draag ademhalingsbescherming als de stof niet volledig te vermijden is. 

Werken op hoogte 

• Bronmaatregel: Vermijd werken op hoogte door werkzaamheden op de grond uit te voeren waar mogelijk. 

• Collectieve maatregel: Plaats leuningen, vangnetten of andere collectieve valbeveiliging. 

• Individuele maatregel: Gebruik individuele valbeveiligingssystemen, zoals harnassen met lijnen. 

• Persoonlijke beschermingsmiddelen: Zorg dat werknemers beschermende helmen en veilige schoenen dragen