09/03/2026

Gemeenten worstelen met oplopende personeelstekorten en werkstress

Gemeenten kampen met flinke personeelstekorten. En deze tekorten lopen de komende jaren alleen maar verder op. Onderzoek van het A&O fonds Gemeenten laat namelijk zien dat binnen tien jaar ongeveer een derde van de gemeenteambtenaren met pensioen gaat. Daar tegenover staat een beperkte instroom van jongere medewerkers en een veranderende arbeidsmarkt, waardoor gemeenten voor enorme uitdagingen komen te staan. 

Kader denkt graag met gemeentes mee over oplossingen van het personeelstekort. Wij kunnen een beleid ontwikkelen dat zo veel mogelijk rekening houdt met specifieke omstandigheden en wensen van medewerkers (duurzame inzetbaarheid). 

Vergrijzing en uitstroom zetten overheden klem 

Het onderzoek van A&O fonds Gemeenten laat zien dat de gemiddelde leeftijd binnen gemeentelijke organisaties hoog is. Veel medewerkers blijven lang bij de gemeente werken, maar jonge professionals stappen sneller over naar andere werkgevers. De instroom is niet groot genoeg om de uitstroom op te vangen. De gevolgen zijn al zichtbaar: bouwprojecten komen soms stil te liggen omdat er simpelweg geen medewerkers zijn die bouwvergunningen kunnen afgeven. Ook in onderwijs en zorg nemen de personeelstekorten toe. 

Gemeenten proberen het imago van 'stoffige werkgever' af te schudden door hun deuren open te zetten. Ook passen ze hun wervingsbeleid aan en kijken ze naar motivatie en competenties in plaats van alleen een cv. Dit zijn belangrijke stappen, maar het aanpakken van vergrijzing en personeelstekorten vraagt ook om een strategie op het gebied van duurzame inzetbaarheid. 

Duurzame inzetbaarheid: de sleutel tot behoud van personeel 

Veel gemeenten hebben ook te maken met een hoog ziekteverzuim. Voor een groot deel ligt de oorzaak in werkdruk en stress. En te vaak spelen ook nare incidenten tijdens het werk een rol. Deze ontwikkelingen benadrukken het belang van duurzame inzetbaarheid: een beleid dat medewerkers helpt om gezond, gemotiveerd en productief te blijven, ook op latere leeftijd.  

Duurzame inzetbaarheid draait om het vinden van balans tussen werkbelasting en belastbaarheid, autonomie, beloning, participatie en persoonlijke ontwikkeling. Verschillende instrumenten zijn inzetbaar om knelpunten in het personeelsbeleid te ontdekken en gericht aan te pakken. Denk bijvoorbeeld aan de Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) in combinatie met een PSA-onderzoek en  medewerkerstevredenheidsonderzoeken of groepstrainingen over sociale veiligheid op de werkvloer.  

Whitepaper: duurzame inzetbaarheid bij de overheid

Hoe belangrijk is duurzame inzetbaarheid bij de overheid? In ons gratis whitepaper vertellen we je er meer over. Na het lezen van dit whitepaper ken je het belang van preventie, de vijf elementen voor een goede werkbalans, vier concrete tools voor duurzame inzetbaarheid en het belang van eigen regie.

Download whitepaper duurzame inzetbaarheid

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA): een onmisbare focus 

Een andere grote uitdaging binnen gemeenten is het beheersen van psychosociale arbeidsbelasting (PSA). PSA omvat werkdruk, ongewenst gedrag, gebrek aan autonomie en slechte communicatie op de werkvloer. Ruim een derde van het ziekteverzuim in Nederland wordt veroorzaakt door werkgerelateerde, psychische klachten. Dat maakt van PSA de grootste oorzaak van verzuim.  

Het opstellen van een effectief PSA-beleid is wettelijk verplicht en essentieel om langdurig verzuim te voorkomen. Kader ondersteunt gemeenten met diepgaande PSA-onderzoeken die verder gaan dan de standaard RI&E. Hierbij worden onder andere werkdruk, pesten, agressie, discriminatie en seksuele intimidatie in kaart gebracht. Met deze inzichten kan gericht beleid worden voor een gezonder en veilige werkomgeving voor productieve en vitale medewerkers. 

Whitepaper: PSA rijst de pan uit

Met een gericht PSA-beleid vanuit de RI&E kun je de oorzaken van stress voor medewerkers identificeren en minimaliseren. Door PSA in de organisatie te reduceren, zorg je voor minder verzuim en verloop, tevreden, energieke en gezonde medewerkers en sterkere samenwerking door goede arbeidsverhoudingen.  

In ons whitepaper over PSA gaan we er verder op in.  

Download whitepaper PSA

Werk samen met Kader aan duurzame inzetbaarheid en PSA-beleid 

Kader ontwikkelt graag een beleid voor je gemeente dat zo veel mogelijk rekening houdt met specifieke omstandigheden en wensen van medewerkers (duurzame inzetbaarheid). Kader biedt gemeenten een breed pakket aan diensten om de duurzame inzetbaarheid en het PSA-beleid te versterken. Wij kunnen ondersteunen bij: 

  • Uitvoeren van RI&E’s en PSA-onderzoeken. 
  • Medewerkerstevredenheidsonderzoeken. 
  • Quickscans en werkplekonderzoeken. 
  • Groepstrainingen over sociale veiligheid en samenwerking. 
  • Advies en begeleiding bij het opstellen en implementeren van beleid. 

Met deze aanpak helpt Kader gemeenten om personeel niet alleen te behouden, maar ook vitaler en meer betrokken te maken. Dit maakt de gemeentelijke organisatie stabieler en efficiënter.  

Vandaag nog aan de slag? Neem gerust contact met ons op. We stellen graag een plan van aanpak op voor jouw gemeente. 

Contact opnemen

Terugkijken: webinars over Safety Culture Ladder en effectief PSA verlagen voor de publieke sector

Hoe ga je bij je gemeente aan de slag kunt met de Safety Culture Ladder (SCL)?
En hoe verlaag je PSA effectief?

In onze eerdere georganiseerde webinars praten we je in 45 minuten bij. Je kijkt ze gratis terug.

Meer weten over RI&E, PSA en SCL voor gemeenten en andere overheden?

Bekijk onze pagina over RI&E en PSA-beleid en de pagina over de Safety Culture Ladder

Lees de laatste nieuwsartikelen

Bekijk ons blog

09/04/2026

Werken terwijl de wereld slaapt: de risico's van nachtwerk

Lees verder

De herziene EED-richtlijn: dit zijn de gevolgen voor je organisatie

Lees verder
01/04/2026

Niet elke veiligstellingsmethode is hetzelfde: waarom risico-gebonden LOTOTO noodzakelijk is

Lees verder