Wat fysieke overbelasting ingewikkeld maakt, is dat het zich zelden aankondigt met één duidelijk moment. Na een zware dag ben je moe. Dat hoort erbij. Spieren herstellen weer en de volgende dag ga je verder.
Het probleem ontstaat niet op dag één; het ontstaat in de herhaling. Dag in, dag uit dezelfde houding. Structureel tillen. Langdurig op de knieën werken omdat het werk zich op straat- of grondniveau afspeelt. Boven schouderhoogte werken omdat de omgeving dat vraagt. Het lichaam kan veel hebben, maar niet onbeperkt. Wanneer klachten uiteindelijk zichtbaar worden, is het proces vaak al langere tijd bezig. Juist omdat het zo geleidelijk gaat, ontbreekt soms het gevoel van urgentie.
In gesprekken hoor ik soms dat zwaar werk bijna als een voordeel wordt gezien: je hoeft dan tenminste niet meer naar de sportschool. Dat klinkt misschien logisch, maar eigenlijk is dat precies hoe je het niet moet bekijken. Werk is geen training. In een sportschool bepaal je zelf de belasting, bouw je gecontroleerd op en is er ruimte voor herstel. Op het werk is de belasting vaak eenzijdig en langdurig, en wordt die vooral bepaald door wat er gedaan moet worden.
In fysiek zware beroepen wordt belasting snel genormaliseerd.
“Het hoort erbij.”
“Zo doen we het al jaren.”
Dat hoor ik regelmatig op de werkvloer. En eerlijk gezegd begrijp ik dat ook. Als je dagelijks fysiek werk doet, ontwikkel je een bepaalde routine en een zekere mate van gewenning. Maar gewenning betekent niet dat het lichaam het op de lange termijn ook aankan.